"ÇALIŞMAYI VE ÇALIŞTIRMAYI ÖZENDİRECEK İSTİHDAM POLİTİKALARI GEREKLİ"
Refik BAYDUR
TİSK Yönetim Kurulu Başkanı
Konfederasyonumuzun 40.kuruluş yıldönümü etkinlikleri
kapsamında düzenlenen seminer ve panelde yapılan bazı konuşmaların tam
metnini okurlarımızın bilgisine sunuyoruz.
|
 |
Bugün TİSK, kendisine üye 20 İşveren Sendikası, bu kapsamda faaliyet gösteren 8000 işyeri ve 1.5 milyon çalışan ile Türk Ekonomisi’nin en dinamik kesimini temsil etmektedir.
Konfederasyonumuz, yüklendiği misyonu çağın koşullarına adapte ederek sürekli geliştirme, ancak her zaman “işletmelerin sesi olma” işlevini en iyi şekilde yerine getirme kararlılığındadır.
|
 |
Türkiye’nin rakibi olan ekonomiler çalışma mevzuatlarını günümüz dünyasının yatırım, üretim ve satış düzenine uyarladılar. Bizde ise 1930’lardan kalma çalışma yasaları büyüme olanaklarını engellemektedir. Üst üste binen yüklerle ekonomimizin dinamosu olan kayıtlı – örgütlü sektör zayıfladıkça, kayıt dışı güçlenmiştir.
|
 |
Hükümetimiz, istihdamda ortak sorumluluğu bulunan TİSK’i ve İşçi Konfederasyonlarını bir araya getirerek, çalışmayı ve çalıştırmayı özendirecek bir Ulusal İstihdam Politikası’nı yürürlüğe koymalıdır.
|
 |
İstihdam ancak reel sektöre gerekli değer verildiği, reel sektör işletmelerinin iç ve dış piyasalardaki rekabet gücünün geliştiği yerde artar.
|
Türkiye İşveren Sendikaları Konfederasyonu’nun 40. Kuruluş Yıldönümü
münasebetiyle düzenlediğimiz etkinliklerin ilki olan “İstihdam Politikaları”
Seminerimize hoş geldiniz.
Konfederasyonumuz, ülkemizin çağdaş endüstri ilişkileri sisteminde Türk
İşverenlerini temsil etme görevinde 40ncı yılına ulaşmanın gururunu yaşamaktadır.
TİSK, 1962 yılından beri parlamenter demokrasi, laiklik ve piyasa ekonomisi
ilkelerine ödünsüz bağlılığı ile sosyal barış içinde ekonomik büyümeyi
ve sosyal kalkınmayı hızlandırmayı amaçlamış; sosyal diyalog ve işbirliği
ilişkilerinin geliştirilmesinde her zaman öncü olmuştur.
Bugün TİSK, kendisine üye 20 İşveren Sendikası, bu kapsamda faaliyet
gösteren 8000 işyeri ve 1.5 milyon çalışan ile Türk Ekonomisi’nin en dinamik
kesimini temsil etmektedir.
Konfederasyonumuz, yüklendiği misyonu çağın koşullarına adapte ederek
sürekli geliştirme, ancak her zaman “işletmelerin sesi olma” işlevini en
iyi şekilde yerine getirme kararlılığındadır.
Sizlerle paylaşmaktan mutluluk duyduğumuz 40. Kuruluş Yıldönümümüz etkinlikleri
kapsamında “istihdam” konusunu ele alıp, birlikte tartışmak istedik.
Bugün ülkemizin bir numaralı sorunu işsizliktir.
90’lı yıllarda süregiden ekonomik daralma ve krizler, nihayet 2000 yılı
sonunda patlayan en büyük ekonomik kriz, ülkemizde işsizliği had safhaya
vardırmıştır.
Ancak, krizi aşmayı ve ekonomik istikrarı hedefleyen ekonomik politikalar
ve IMF destekli reçeteler, reel sektörü, dolayısıyla istihdam boyutunu
ihmal ettiğinden, işsizlik sorunu daha da büyümüştür.
Son verilere göre Türkiye’de açık işsiz sayısı 2 milyon 400 bin kişiye
yükselmiştir.
Her 3 eğitimli gençten 1’i işsiz durumdadır.
3 milyon kişinin de düzenli ve yeterli bir işi yoktur; bunlardan bir
bölümünün iş bulma umudu da yoktur.
Öte yandan, kayıtdışı ekonomi, kayıtlı ekonominin % 66’sı büyüklüğüne
ulaşmıştır.
21.7 milyon kişi olan toplam istihdamın % 53’ü, yani yarıdan fazlası
kayıtdışıdır.
Türkiye genelinde 3 milyon 400 bin işçi kayıtdışı sektörde çalışmaktadır.
Buna karşılık SSK’ya kayıtlı işçi sayısı 5 milyon 300 bin kişidir.
Bu bilgilerden hareketle, Türkiye’de işsizlerin ve düzgün bir işi olmayanların
sayısı 9 milyona varmaktadır.
Dahası, yapılan araştırmalar, mevcut süreçler devam ettiği takdirde
ülkemizdeki işsizlik oranının gelecek 10 yılda iki katına çıkacağını göstermektedir.
Ülkemizde aktif nüfus her yıl ortalama 1 milyon kişi artmakta; iş arayanlara
her yıl ortalama yarım milyon kişi eklenmektedir.
Üstelik, ABD’de aktif nüfusun % 75’i, AB’de % 60’ı istihdam edilirken,
ülkemizde bu oran sadece % 46’dır.
Bu durum, derin bir atalet içinde olduğumuzu gösteriyor.
Türkiye’nin yoğun ve yaygın işsizlik sorununun yanısıra prodüktif istihdam
yaratamama sorunu, uygulanan hatalı istihdam politikalarının sonucudur.
Daha doğrusu, bugüne dek belirli ve bilinçli bir istihdam politikası
uygulanmamıştır.
Birinci önceliği istihdama veren AB ve üye ülkeler politikalarına bakınız,
iktidarın başarısını yaratılan istihdam sayısıyla ölçen ABD uygulamalarına
bakınız... Hepsinde istihdam faktörü belirleyici kriter olmaktadır.
Son 10 yılda Ülkemizde işletmelerin işçi çalıştırmaya ilişkin yükümlülükleri
ve sosyal yükleri ne yazık ki her gün hesapsızca artırılmıştır.
Dünyada istihdam vergileri azaltılırken, Türkiye’de işçi çalıştırmaya
ilişkin yükümlülükler, işletmelerin katlanamayacağı boyutlara çıkarılmıştır.
OECD verilerine göre Türkiye, istihdam vergilerinde dünya birincisidir.
İşletmelerin sosyal güvenlik prim yükü, 1999’da ortalama net ücretin
% 23’ü iken, 2001’de % 52’sine yükselmiştir.
Ekonomi üzerindeki vergi yükünü son beş yılda en çok artıran ülke de
Türkiye’dir.
Öte yandan, reel sektör bürokratik formaliteler kaosu içindedir.
Yine Türkiye, OECD verilerine göre dünyanın en katı, istihdamı en çok
cezalandıran çalışma mevzuatına sahiptir.
Tam esneklik öngören Anglo-Sakson çalışma modeli bir yana, Avrupa sosyal
modeli bile artık “esneklik-güvence dengesini” ilke edinmiştir.
Türkiye’nin rakibi olan ekonomiler çalışma mevzuatlarını günümüz dünyasının
yatırım, üretim ve satış düzenine uyarladılar.
Bizde ise 1930’lardan kalma çalışma yasaları büyüme olanaklarını engellemektedir.
Üst üste binen yüklerle ekonomimizin dinamosu olan kayıtlı – örgütlü
sektör zayıfladıkça, kayıt dışı güçlenmiştir.
Sonuç ortadadır.
3 Kasım Seçimlerinde halkımız, işsizliği göz ardı eden ve buna çare
üretemeyen hükümet icraatını cezalandırmıştır.
Artık dünyada geçerliliği olan, çağdaş, rasyonel ve sistemli istihdam
politikalarını oluşturup uygulamak zorunludur.
Hükümetimizin bu konudaki yaklaşımları ümit vericidir.
İstihdam politikaları işçi, işveren ve hükümet kesimlerinin ortak sorumluluk
konusudur ve üçlü işbirliğini gerektirir.
Esasen, örnek almamız ve süratle bütünleşmemiz gereken AB İstihdam Stratejisi;
-
Girişimciliğin ve yenilikçiliğin teşviki;
-
Çalışma mevzuatının ve işgücü piyasasının esnekleştirilmesi;
-
Eğitim olanaklarının geliştirilmesi;
-
Toplumsal işbirliği;
faktörlerine dayanmaktadır.
Hükümetimiz, istihdamda ortak sorumluluğu bulunan TİSK’i ve İşçi Konfederasyonlarını
bir araya getirerek, çalışmayı ve çalıştırmayı özendirecek bir Ulusal İstihdam
Politikası’nı yürürlüğe koymalıdır.
Çalışma mevzuatımız, çağın ihtiyaçlarını karşılayacak biçimde, esneklik
ilkelerine göre düzenlenmelidir.
İmzaladığımız Protokolün gereği olarak seçilen Bilim Heyeti’nin hazırladığı
İş Kanunu Tasarısı 15 Mart 2003’den önce yasalaştırılmalıdır.
SSK primleri, işsizlik sigortası primi, tazminatlar ve diğer vergilerin
toplamı, rakip ekonomilerdeki en düşük düzeye indirilmelidir.
İlave istihdam yaratan işverenin istihdam vergilerinde ek indirimler
öngörülmeli, bu sistem kalıcı olmalıdır.
İşçi çalıştırmaya ilişkin formaliteler azaltılmalı, işveren tek büro
kanalıyla ve internet yoluyla tüm işlemlerini kolayca tamamlayabilmelidir.
Genel eğitim ve meslek eğitimi sistemlerinin, işletmelerin işgücü ihtiyacına
göre yönlendirileceği, öncü ve ileri teknolojilere uyumu hedef alan yapıya
kavuşturulması hayati önem taşımaktadır.
Öte yandan, İş Kurumu’nu aktif istihdam politikalarını etkin şekilde
uygulayan, her işsizle birebir ilgilenecek düzeye çıkarmamız şarttır.
Ancak, iş ve istihdam yaratmada makroekonomik politikaların önemi de
ihmal edilemez.
Büyümeyi yatırım ve ihracatla finanse etmek, reel sektörün üretimini
geliştireceği bir ortam yaratmak, kaçınılmazdır.
Unutmayalım ki, istihdam ancak reel sektöre gerekli değer verildiği,
reel sektör işletmelerinin iç ve dış piyasalardaki rekabet gücünün geliştiği
yerde artar.
Konfederasyonumuz, ulusal ekonominin ve istihdamın güçlendirilmesini
amaçlayan “99 ÖNLEM” başlıklı somut uygulama önerilerini Hükümetimizin
bilgisine sunmuştur.
58. Hükümetimizin istihdam politikası alanında çağdaş uygulamalar
dönemini açmasını temenni etmekteyiz.
Sözlerime son vermeden, bugünün sıcak gündem maddesi olan Kopenhag Zirvesi’ne
de değinmek isterim.
-
Zirvede genel kavramlar yerine, kişisel önyargıların
-
AB çıkarları yerine, büyük devletlerin özel çıkarlarının,
-
Geleceğin uzlaşmış dünyası yerine, bugünün kavgacı yaklaşımlarının,
-
Geleceğin birlikte mutluluğu yerine, geçmişin ezikliğinin,
-
Hıristiyanlığın önceliği yerine, evrensel inançların önceliğinin,
-
Hasılı sömüren bir Avrupa yerine, paylaşan bir Avrupanın,
zihinlerde yer almasını diliyoruz.
Türkiye her şartta ve her ortamda kendine, ihtiyar dünyada bir yer bulacaktır.
Ama o takdirde AB bir hıristiyan klübü olduğunu kendi kendine tescil
edecektir.
Bize düşen hiç kırılıp, moral kaybetmeden, bizi yüceltecek ve bizi gerçek
demokrasiye ulaştıracak çalışmalarımızda, parlamentodan en küçük birimimize
kadar elele ve inançla yolumuza devam etmektir.
Bu yol küskünlük, kızgınlık, suçlama ve kavga yolu değildir.
Bu yol, sabır, beceri, esneklik ve anlatım yoludur.
Türk Milleti, önce kendi ayakları üzerinde dimdik durarak, siyasi, ekonomik
ve sosyal yapıyı oluşturmalıdır.
O zaman bize karşı çıkanlar yanımızda yer almaya çalışacaklardır.
Türkiye’mize mutlu yarınlar, sizlere sağlık ve başarılar diliyor, saygılar
sunuyorum.
|