2. TİSK "ÇALIŞAN ÇOCUKLAR BÜROSU"

Çocuklar erken yaşta çeşitli nedenlerle çalışma hayatına katılmışlar ise, gelişmelerini ve büyümelerini olumsuz etkileyen faktörler dikkatle incelenmelidir.

Çocukların iş kazalarından korunmasının, işyeri ortamındaki iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin alınmasına bağlı olduğu aşikardır. Ancak olası kazalar sonrası sakatlıkların önlenebilmesi de ilk yardım konusunda işçilerin ve çalışanların eğitilmiş olmasına bağlıdır.

Gerek iş koluna bağlı olsun, gerekse çevresel faktörlere bağlı olsun, psikolojik ve fiziksel gelişmeleri yetersiz olarak büyüme riskleri bulunan bu çocuklar, sadece kendi ana ve babalarının sorunu olmayıp çevresiyle birlikte o toplumun içinde yaşayan kişiler olarak hepimizin sorumluluğundadır.

Daha da artan sorunlara karşı çözüm yolları duyarlı ve etkin yaklaşımlardır. Çocuklarla kurulabilecek duyarlı ve etkili bir iletişim ile verilecek sağlık, eğitim ve rehberlik hizmetleri onların gelecek olarak bir birey olmalarında önemli rol oynayacaktır.

Bireyin yeterlilikleri ve yetenekleriyle en üst düzeyde gelişerek gereksinimlerini doyurmasında, benliğine uygun rol kavramları geliştirmesinde, çevreye uyum sağlamasında, problem çözme, bilgi ve becerisi kazanmasında, anlamlı ve mutlu bir yaşam sürdürmesinde, profesyonel kimselerce yapılan bilimsel ve sistematik yardım süreci olan rehberliğin, bir hizmet olarak verilmesi çalışan çocuklar için daha fazla önem kazanmaktadır.

Çalışan çocuğun dünyası, ustaları, iş arkadaşları ve sanayi çalışanları ile sınırlıdır. Bu sınırlılık, çocuğun kendi ilgi ve yeteneklerini tanıması, doğru kararlar verebilmesi, bu kararların sorumluluğunu alabilmesi ve topluma uyumunu kolaylaştıracak becerileri kazanmasında onu akranlarından geride bırakır.

Gelişimini tamamlamadan ve yeterli becerileri kazanamadan 10 ile 14 yaşları arasında çalışma hayatına atılan çocuklar, sadece sağlıklı bir gelişim sürecinden yoksun kalmakla değil; sosyal, ekonomik, sağlık (bedensel, zihinsel, ruhsal) gibi bir çok alanda sorunlar da yaşayabilmektedirler. Özellikle gençler ve çocuklar, sorunlarının çözümünde çevrenin ve yakınlarının desteğine daha fazla ihtiyaç duymaktadırlar. Okula giden çocuklar bu desteği, gerek anne-babalarından, gerekse okuldan alabilirlerken, çalışma hayatındaki çocuklar böyle bir destekten çoğu zaman mahrum kalmaktadırlar. Böylece, çeşitli nedenlerle çalışmak zorunda kalan çocukların durumu daha da zorlaşmaktadır

Okullarda verilen rehberlik hizmetlerinin, daha ciddi sorunlarla ve risklerle mücadele eden çalışan çocuklara da verilmesi gereklidir. Rehberlik hizmetleri okullarda, çocukla iletişime uygun mekanlarda ve profesyoneller tarafından verilir. Problem tarama listeleri, gözlem, anket, beyin fırtınası ve diğer yöntemlerle saptanmış sorunlara yönelik, doğrudan çalışan çocuğa verilecek rehberlik hizmetleri için Çalışan Çocuklar Büroları son derece uygundur.

Okullarda verilen rehberlik servisine paralel olarak, Çalışan Çocuklar Bürosu kapsamında verilen rehberlik hizmetleri ile yalnızca çalışan çocuklara değil onların işverenlerine ve ailelerine de ulaşılabilir. Çocuğun içinde bulunduğu gelişim süreci (ergenlik), çocuğu tanıma, anlama, çocuğa uygun yaklaşım, çözüm önerileri, iletişim gibi konularda bilgilendirilen aile ve işverenler, hem eğitilecekler hem de çalışmalara destek olacaklardır. Özellikle çalışma ortamının iyileştirilmesi, koruyucu ve güvenlik önlemleri konusunda yeterli bilincin kazandırılması çocuğun olumsuzluklardan asgari düzeyde etkilenmesini sağlayacaktır. İşverenlerin gerek sağlık gerekse mevzuat hakkında yanlış bilgilerinin yaratacağı olumsuzluklar da rehberlik hizmetleriyle asgariye indirilebilecektir.

Ana Baba Eğitimi

Bir önceki dönem Büro çalışmalarında aile ilişkilerinde problem tanımlayan 50 çocuğun ailesi evlerinde ziyaret edilerek ziyaret edilerek tanışılmış, çeşitli temel gıdalardan oluşan yardım paketi ile birlikte Marmara Üniversitesi Sağlık Eğitim Fakültesi Öğretim Üyesi başkanlığında oluşturulan bir ekip ile çocukların ev ortamı gözlenmiş, aile ile çocuğun çalışma hayatına atılma nedenleri irdelenmiş, çocuğun diğer konulardaki yetenekleri ve başarıları öğrenilmeye çalışılmıştır.

Ailelerle kurulan olumlu diyalog sonrası o hafta gidilen ailelerdeki ana, baba, ağabey, abla, teyze, amca gibi yetişkinler bir sonraki hafta Çalışan Çocuklar Bürosuna davet edilmiş, onlara 4 saatlik ergenlik eğitimi programı uygulanmıştır.

Sağlık Bakanlığı Sağlık Eğitimi Genel Müdürlüğü, Sağlık İletişim Merkezinde hazırlanmış aile ilişkilerini konu alan "Mavi İlkbahar" adlı 20 dakikalık film katılımcı ailelere izlettirildikten sonra interaktif eğitim yöntemleri ile filmdeki konular, kendi çocuklarının ergenlik dönemi ile karşılaştırılması yaptırılmış, çocuklar için yapılması gerekenler belirlenmeye çalışılmıştır.

Elde edilen veriler ışığında çocuklarda duygusal ve zihinsel sağlığı etkileyen faktörler ile gelişme dönemi doğal olgular, eğitimciler tarafından anlatılmıştır.

Katılımcıların büyük memnuniyet duyarak ayrıldıkları toplantı sonrası gelişen aile-çocuk-işveren üçgeni büro izleme servisince takibe alınmıştır.

Çalışan Çocuklar Klübü

Çalıştığı ortamda, danışabileceği ve sorunlarını paylaşabileceği bir ortamın bulunması; çalışma yaşamındaki zorlukların üstesinden gelmesine, özgüven gelişimine yardımcı olur. Problem çözme becerisi kazanması konusunda onu cesaretlendirir. Geleceğe birey olarak hazırlanan bugünün çalışan çocuklarında, boş zaman etkinlikleri yaratmak ve aralarındaki iletişim becerilerini güçlendirmek için Çalışan Çocuklar Klübü oluşturulmuştur.

7 çocuktan oluşan TİSK Çalışan Çocuklar Bürosu Yönetim Kurulu'nun aldığı kararlar ışığında 5. dönem proje de esnek yapı geliştirilmiş, çocuklara sağlanan yardım çalışmaları bu bağlamda da ele alınmıştır.

50 çocuğun katıldığı, denizden de yararlanılan bir piknik gerçekleştirilmiş. Bu sayede çocuklar arası işbirliği geliştirilmeye çalışılmıştır.

Çocukların kendi aralarında kurdukları ve 7 kişiden meydana gelen 6 takım arasında halı sahada futbol turnuvası düzenlenmiş, birinci ve ikinci gelen takımdaki çalışan çocuklara başarı madalyaları çalıştıkları işyerlerindeki ustalarına verdirilerek, boş zaman yaratma amacının çocuğun gelişimine sağladığı katkılar, işverenlerle birlikte paylaşılmıştır.

Çalışan Çocuklar Bürosu amblemli hazırlanan ve çocuğun bulunduğu ortama uyumunu sağlayacak kimlik kartları ile özgüven geliştirilmiş, Pendik Güney sineması ile yapılan anlaşma sayesinde kimlik kartlarına sahip çocukların günün vizyondaki flimlerini ücretsiz seyretmelerine olanak sağlanmıştır.

Rehberlik Hizmetleri

TİSK, Büro vasıtasıyla, yasal olarak çalışma hayatında bulunan çocukların, bugün için, içinde bulunduğu ve algıladığı hayatı onlar için kolaylaştıracak rehberlik hizmetlerini 5. dönemde de vermeye devam etmiştir.

Çalışan çocuğu tanıma ve psikolojik danışma servisince gerek çalışma hayatına yeni katılan çocuklara gerekse geçen dönemden büroya kayıtlı çocuklara bulguların güncelleşmesi için anket formu doldurtulmuş, Problem Tarama Testi yeniden uygulanmıştır.

Buna göre; ortalama 15 yaşında olan çocukların ilk işe başlama yaşı 13 olarak bulunmuştur. Babaların, %45'i işçi olup, %26'sı serbest meslekle uğraşmakta, çocukların %37'si okuyamadığı için, %24'ü meslek öğrenmek için, %17'si aileye katkı sağlamak için çalışma hayatına atıldığı öğrenilmiştir. Çocukların %64'ü, kazandığı paranın tamamını ya da çoğunu ailesine vermektedir.

Önceki çalışmaların katkısı ile sanayide çalışan çocukların, çıraklık okuluna gitme oranı ise %27'den %60'a çıkmıştır.

Test sonuçlarına göre söz konusu çocukların;

• %39'u boş zamanlarını top oynayarak geçirirken, %58'i arkadaşları ile gezmeyi tercih etmektedirler.

• %87'si işyerinden memnun olup %66'sı bir yada daha çok kez değişik nedenlerle işyeri değiştirmiştir.

• %45'i örgün eğitime yeniden dönebileceğini ifade etmişlerdir.

Problem tarama testi sonucunda;

Sık sık grip ve nezle olma, kulaklarından, belinden ve gözlerinden rahatsızlık duyma ve yüzündeki sivilcelerden dolayı %35'i ortalamanın üstünde olmak üzere, %89 çocuk sağlık problemi tanımlamıştır.
Evlerinin işyerine uzak oluşu, ailelerinin kendilerinden daha fazla para kazanmalarını istedikleri ve yeterince cinsel bilgi öğrenemediklerinden bahisle %26'sı ortalamanın üstünde olmak üzere, %62 çocuk aile ile ilişkilerinde problem tanımlamıştır.
Karşı cinsle arkadaşlık yapmaya çekindikleri, istemeden tatsız tartışmalara girdikleri ve başkalarına güvenmediklerini söyleyerek, %31'i ortalamanın üstünde olmak üzere, %69 çocuk toplumla ilişkilerinde problem tanımlamıştır.
Çok hayal kurduğu, çok sinirli ve utangaç oluşu, duygularını karşısındakine tam anlatamama gibi kendi kişiliklerinde %35'i ortalamanın üstünde olmak üzere, %71 çocuk kişiliklerinde problem tanımlamıştır.
Samimi kız arkadaşlarının olmadığından bahisle %27'si ortalamanın üstünde olmak üzere, %73 çocuk arkadaş ilişkilerinde problem tanımlamıştır.
Sıkıntılar içinde yaşamak istemediğini söyleyerek, %33'ü ortalamanın üstünde olmak üzere, %85 çocuk para, meslek ve geleceklerinde problem tanımlamışlardır.
%37'si ortalamanın üstünde olmak üzere, %98 çocuk genelde problem tanımlamıştır.

Çalışan çocuğu izleme servisi 5. dönem proje çalışması içinde sanayi sitesinde ramazan ayında bir iftar yemeği düzenlemiş. Yemeğe katılan işverenler ve çocukların önerileri doğrultusunda çocuğun ihtiyacına göre 200 çocuğa giysi yardımı yapılmıştır.

Her yıl 23 Nisan Çocuk Haftası içinde sanayi sitesi içinde kuruluş yıldönümünü kutlayan Çalışan Çocuklar Bürosu, Pendik Kaymakamının direktifleri doğrultusunda 2002 yılından itibaren Çocuk Şenliğine katılarak resmi statü almaya hak kazanmıştır.

Önceki Sayfa	Sonraki Sayfa